2026ko Autismoaren Munduko Egunaren lehen dibulgazio-jardunaldian, Victor Ruggieri nazioarteko adituak autistei, familiei eta profesionalei eragiten dien agortzeari buruz hausnartu du
APNABI Autismo Bizkaiak “Autismoa eta burnout: agortzea autista, familia eta profesionaletan” dibulgazio-jardunaldia egin zuen astearte honetan, martxoak 3, EHUko Bizkaia Aretoan, 400 pertsona baino gehiago bildu zituen topaketa horretan, autismoaren ingurunean emozionalki eta mentalki agortzeak duen eragina aztertzeko.
馃摳 Ekitaldiaren argazkiak ikus daitezke esteka honetan.
Ekitaldia Mikel Pulgarin APNABIko presidenteak ireki zuen, eta Euskadiko aurrerapen garrantzitsuenetako batzuetan jarri zuen arreta. Horien artean, Autismoaren Euskal Planaren garrantzia azpimarratu zuen, funtsezko tresna baita politika publikoen koordinazioan eta autisten eta haien familien bizi-kalitatea hobetuko duten laguntzen garapenean aurrera egiteko.
Era berean, APNABIk antolatutako 2028an Bilbon egingo den Europako Autismoaren Nazioarteko 15. Kongresuaren irudia aukeratzeko prozesu parte-hartzailea aurkeztu zuen. Jardunaldian parte hartu zutenek zuzeneko bozketa batean parte hartu ahal izan zuten, hiru aukera finalisten artean proposamen gogokoena aukeratzeko.
Ondoren, Nerea Melgosa Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuari eman zion hitza, eta gizarte-erakundeek egiten duten lanari balioa eman zion, autismoa duten pertsonen inklusioa eta ongizatea bultzatuko duten politikak eta baliabideak sustatzeko erakundeen konpromisoa berretsiz.
Ostean, Raquel Sedano APNABIko zuzendari klinikoak aurkeztu zuen jardunaldiaren hitzaldi nagusia, V铆ctor Ruggieri haurren neurologian nazioarteko erreferenteak, Neurologia Pediatrikoko Akademia Iberoamerikarreko presidente ohiak eta Buenos Airesko J. P. Garrahan Pediatria Ospitale Nazionaleko ohorezko aholkulariak emana.
Burnout-a autismoan: ikusgarritasun gutxiko errealitatea
Bere hitzaldian, Ruggierik burnout edo agortzearen fenomenoa jorratu zuen. Errealitate hori gero eta gehiago agertzen da komunitate autistan, baina, azaldu zuenez, oraindik ere arreta gutxi jasotzen du eremu profesional askotan.
Espezialistak azaldu zuenez, burnout-a agortze fisiko, emozional eta mentaleko egoera gisa defini daiteke, estres-egoera luze baten edo pertsonaren erantzuteko gaitasuna gainditzen duten eskaeren ondorioz. Autisten kasuan, nekatze hori gizarte-itxaropenetara egokitzeko etengabeko presioarekin, komunikazio-zailtasunekin edo eguneroko bizitzan izan dezaketen gainkarga sentsorialarekin lotuta egon ohi da.
Zehaztu zuenez, burnout autista faktore estresatzaileen konbinazio batetik eta horiei aurre egiteko laguntza egokirik ez izatetik garatzen da. Faktore horien artean egon daitezke eskolako edo laneko ingurunearen eskakizunak, errutinen ustekabeko aldaketak, zentzumen-estimulu bizien eraginpean etengabe egotea edo gizarte-isolamenduko egoerak.
Agortzearen sintoma ohikoenen artean daude atsedenarekin arintzen ez den muturreko nekea, sentikortasun sentsorialaren igoera, kontzentratzeko zailtasunak, krisi emozionalak edo isolamendurako joera handiagoa. Kasu batzuetan, prozesu horrek trebetasunak aldi baterako galtzea edo ezaugarri autistak gehiago adieraztea ere ekar dezake.
Horrez gain, Ruggierik azpimarratu zuen errealitate hori bereziki handia izan daitekeela emakume autisten kasuan, neurri batean gizarte-kamuflajearen prozesuen ondorioz, hau da, beren beharrak beti ulertzen ez dituzten gizarte-inguruneetara egokitzeko etengabeko ahaleginaren ondorioz.
Inpaktua familietan eta ingurune hurbilean
Espezialistak nabarmendu zuenez, burnoutak ez die pertsona autistei bakarrik eragiten, baizik eta ingurune hurbilera ere zabal daiteke, bereziki familietara. Etengabeko zaintzak, terapien eta laguntzen kudeaketak, etorkizunarekiko kezkak edo baliabide egokiak aurkitzeko zailtasunek gainkarga emozional handia sor dezakete.
Hainbat ikerketen arabera, autismoa duten pertsonen gurasoek neke emozionala, antsietatea edo depresioa izateko arrisku handiagoa dute, seme-alaben zaintzari eta laguntzari lotutako etengabeko eskaeren ondorioz.
Zentzu horretan, Ruggierik autozainketa eta laguntza-sareak sustatzearen garrantzia azpimarratu zuen, baita familiei eguneroko erronkei hobeto aurre egiteko informazio fidagarria eta baliabideak ematea ere.
Era berean, gogorarazi zuen errealitate horrek neba-arrebei ere eragin diezaiekeela, batzuetan bakardade-sentimenduak senti baititzakete edo gurasoen arreta gutxiago jaso baitezakete autismoa duen pertsonaren laguntza-premiak direla eta.
Irakasleak eta profesionalak
Bere azalpenean, burnoutak autismoa duten pertsonekin lan egiten duten irakasle eta profesionalengan izan dezakeen inpaktuan ere jarri zuen arreta. Azaldu zuenez, hezkuntza-inklusioko edo arreta espezializatuko testuinguruetan lan egiteak emozio- eta antolamendu-karga handia ekar dezake, bereziki baliabide edo prestakuntza espezifiko nahikorik ez dagoenean. Egoera horrek estresa, autoeraginkortasun baxuko sentsazioa edo agortze profesionala eragin ditzake.
Horregatik, prestakuntza espezifikoa, diziplinarteko lana eta laguntza profesionalerako espazioak bultzatzearen garrantzia nabarmendu zuen, autismoa duten pertsonei laguntza hobea emateko eta taldeetan higadura-egoerak prebenitzeko.
Agortzea detektatzea eta prebenitzea
Ondorio gisa, Ruggierik azpimarratu zuen burnouta autismoaren esparruan lan egiten duten profesionalen eta erakundeen agendaren parte izan behar dela, ez bakarrik autistekin beraiekin lotuta, baita haien familiekin, irakasleekin eta profesionalekin ere.
Ildo horretan, nabarmendu zuen agortze-seinale goiztiarrak identifikatzeak eta laguntza egokiak sortzeak horien ondorioak prebenitzen eta inplikatutako pertsona guztien bizi-kalitatea hobetzen lagun dezakeela.
Victor Ruggieriren artikuluan oinarritu zuen bere erakusketa esteka honetan deskargatu daiteke.
Jardunaldia galderen txanda batekin amaitu zen, non bertaratutakoek euren zalantzak, gogoetak eta kezkak helarazi ahal izan zituzten, errealitate horren inguruan elkarrizketa aberasgarri bat sortuz.
2026ko Autismoaren Munduko Eguna dela eta programatutako hurrengo hitzorduak esteka honetan kontsulta daitezke.