- Bizitza Osorako Laguntza Zuzendaritzak bi galdetegi anonimo bultzatzen ditu, lehen aldiz, Euskadiko kolektiboaren egungo premien, oztopoen eta egoeraren diagnostiko erreala egiteko.
- Ekimena lurralde bakoitzeko elkarte nagusiek bultzatu ondoren etorri da: Apnabi Bizkaian, Gautena Gipuzkoan eta Autismo Araba Araban
Sartu galdesortetara hemendik:
Eusko Jaurlaritzak behin betiko urratsa eman du Autismoaren Euskal Plana taxutzen hasteko. Tresna estrategikoa izango da, eta gaur egungo arreta-eredua integralerantz, koordinaturantz eta eskubideen bermatzailerantz eraldatu nahi du. Politika publiko horiek kolektiboaren benetako premiei erantzungo dien oinarri sendo batean oinarritzeko ezinbesteko urrats gisa, Bizitza Osorako Laguntzen Zuzendaritzak azterlan diagnostiko bat jarri du abian, eta, lehen aldiz, Euskadiko autisten eta haien familien errealitatea sakonki aztertuko du.
Ekimen honek Administrazioaren eta hiru lurralde historikoetako erakunde nagusien arteko bultzadari eta elkarlanaren emaitza da: Apnabi Bizkaian, Gautena Gipuzkoan eta Autismo Araba Araban. Erakunde horiek autismoa duten 4.000 pertsona baino gehiago eta haien familiak bildu eta egunero laguntzen dituzte, eta hainbat urte daramatzate egungo egoeraren «mapa» leial bat eskatzen, arreta zatikatuarekin amaitzea helburu duen proiektu bat gauzatzeko. Proposamenak indarra hartu zuen 2024an, Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburu Nerea Melgosak erronka onartu zuenean Donostian jardunaldi profesional bat egin ondoren, hezkuntza-, osasun-, lan- eta gizarte-sistemetarako berdintasunezko sarbidea bermatuko duen proiektu bat gauzatzeko konpromisoa hartuz.
Hala, Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko Sailaren mendeko Bizitza Osorako Laguntzen Zuzendaritzak bi galdetegi digitalen bidez (bata Euskadiko autistentzat, Irakurketa Errazean, eta bestea haien senideentzat) garatzen ari den prozesu bat jarri du abian, egungo zerbitzuetan dauden oztopoak eta gabeziak identifikatzeko. Galdeketak bizi-kalitaterako funtsezko zutabeak jorratzen ditu, eta gogoeta egitera gonbidatzen ditu diagnostikoa, eskura dituen laguntzak, gizarte-harremanak, osasun fisikoa eta emozionala, ongizate materiala eta, gainera, etorkizunari begira dauden ziurgabetasunak eta kezkak. Azterlan honetan lortutako emaitzak oinarri izango dira berdintasunezko sarbide-laguntza onenak diseinatzeko.
Diagnostikoan parte hartzea
Euskal autistak eta haien senideak parte hartzera deituak daude, albiste honen goikaldean eskuragarri dauden galdetegien bidez, erabat anonimoak baitira. Datuak helburu estatistikoetarako soilik tratatuko dira. Formulario digitalak minutu gutxi barru osatzeko diseinatuta daude eta 2026ko otsailaren 15era arte egongo dira aktibo.
Euskal plana
Elkarteek nabarmendu dutenez, autismoak gizarte-bazterkeriaren arrisku handia dakar askotan, eta egoera hori larriagotu egiten da, oro har ezjakintasuna eta politika egokiturik eza direla eta. Horregatik, etorkizuneko Euskal Plana bere eskubideak bermatzeko eta administrazioak beharrezko laguntzak ematera behartzeko beharrezko tresna gisa sortu da. Helburua argia da: arreta zatikatua alde batera uztea — une bakoitzean zein organismok jarduten duen —, laguntza integrala lortzeko. Pertsona bere bizitza osoan eta esparru guztietan artatzea bilatzen da, burokrazia oztopo izan gabe.
Hori lortzeko, estrategiak benetako koordinazioa ezarriko du erakundeen, pertsonen eta haien familien artean, bai eta elkarteen artean ere, bikoiztasunak eta arretaren hutsuneak saihestuz. Nabarmendu behar da planaren helburua ez dela soilik kolektiboari entzun eta beharrak konpontzea, baita aurrea hartzeko gaitasuna izatea ere: ahalik eta lasterren jardutea, etorkizunean mendekotasun handiagoko egoerak prebenitzeko. Eredu honek Ingalaterran, Estatu Batuetan edo Zeelanda Berrian izandako esperientzia arrakastatsuak hartzen ditu erreferentziatzat, nazioarteko praktika onenak Euskadira ekartzeko helburuarekin.